گلۋتاتيون ، CAS # 70 - 18 - 8
كۇشتى تابيعي انتيوكسيدانت :گلوتاتيون ٴتىرى قۇسىلاردىڭ چەكتى تەرىسىندەگى ەڭ ماڭىزدى تومەن مولەكۋلا سالماعىنداعى تيول قوسىلمالى وكسيدان ساقتاۋشى بولىپ ، ەركىن راديكالداردى ٴونىمدى تۇردە الىپ تاستايدى ٴارى وكسيداتيۆ قىسىمنان ساقتايدى .
كوپ ٴتۇرلى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە قورعاۋ فۋنكتسيالارى بار :ول دەتوكسيكاتسيانى قولدايدى ، انتيدەرتتىك فۋنكتسيانى كۇشەيتىپ ، قارتاۋدى سوزىلدىرىپ ، راكقا قارسى تۇرۋ جانە رادياتسياعا قارسى تۇرۋ رولىن اتقارادى ، سونداي - اق ستروكتىڭ ، كاتاراكتانىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى .
تۇتاس بولشەكتىك جانە قورەكتىك ماددالار جاعىنداعى قامتاماسىزداندىرۋ :گلوتاتيون اق شاعىن قان تەرىنىڭ باكتەريالاردى جويۋىنا كومەكتەسەدى ، فيتاميندەردىڭ C جانە E تۇرلەرىنىڭ وكسيداتسيالانۋىنان ساقتايدى ٴارى راك تۋدىراتىن ماددالاردى دەنەدەن حاۋىپسىز شىعارىلۋىنا مۇمكىندىك جاسايدى .
تابيعي تۋىلعان جانە ىشكەرىلەي زەرتتەلگەن بىرىككەن زات :گلوتاتيون بۇغدايدىڭ جۇمىرتقاس بولىگى جانە حايۋاناتتاردىڭ جىگەرى سياقتى تابيعي ازىق - تۇلىك قاينارلارىندا كەڭ كولەمدە بار . ونى ٴبىر عاسىردان استام ۋاقىتتان بەرى زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن ، ونىڭ كەڭ بيولوگيالىق مانگى بارلىعى ٴۇشىن ونى « تابيعاتتىڭ ٴوزىن - ٴوزى قورعايتىن دارىگى » دەپ قارايدى .
گلۋتاتيوننىڭ تۇلعالىق بايانداماسى (CAS ٴنومىرى 70 - 18 - 8)
گلوتاتيون – گلۋتامين كىسلاتاسى ، سيستەين جانە گليسين دەن قۇرالعان ٴبىر ٴترى پەپتيد بولىپ ، ولار پەپتيد بايلانىسى ارقىلى ۇشتاستىرىلعان . بۇل قولىمدى جانۋارلاردىڭ ٴسۇتتى ٴتۇتىندىراتىن ٴبولىمدەرىن وكسيداتيۆ قىسىمنان قورعاۋدا رول اتقاراتىن ەڭ ماڭىزدى تومەن مولەكۋلا سالماعىنداعى تيول بولىپ تابىلادى . گلوتاتيون 1921 - جىلى تۇڭعىش رەت بايقالعان ، ونىڭ حيميالىق قۇرىلىمى 1930 - جىلى انىقتالعان . امەريكانىڭ ايگىلى قورەكتىك جانە دەنساۋلىق مامانى دوكتور ال ميندەل گلوتاتيوندى ٴۇش رەتكى رولى بار جاس ايتۋعا قارسى امينو كىسلاتا دەپ اتاعان ، ونى ۇنەمى « تابيعاتتىڭ ۇلكەن انتيوكسيدانى » دەپ اتايدى .
بۇ ٴونىم رەڭسىز ، شىعارىلمالى ، ۇزىندىعى ۇزىن كريستال فورماسىندا بولادى . ول سۋدا ، ٴسۇيىلتىرىلعان الكوحولدا ، سۇيىق اممياكتا جانە ديمەتيل فورماميددە ەرىيدى ، ٴبىراق ەتانولدا ، ەتەردە جانە اسەتوندا ەرىمەيدى . گلۋتاتيون تۇراقتى تۇلعالىق فورمادا بولادى ؛ الايدا ، ونىڭ سۋداعى شەشىمدەرى اۋادا وڭاي وكسيدالانىپ ، وكسيدالانعان گلۋتاتيون قالىپتاستىرادى .
گلوتاتيون تابيعاتتا كەڭ كولەمدە بار ول بولكا ٴىشىندەگى مايسا ، ٴبيداي تۇقىمى ، حايۋانات جىگەرى ، تاۋىق قانى ، چوشقا قانى ، تومات ، اناناس جانە كوكونىستە بولادى . ٴبيداي تۇقىمى مەن حايۋانات جىگەرىندە ونىڭ مولشەرى ەڭ جوعارى بولىپ ، 100 گرامدا 100 – 1000 ميلليگرامعا جەتەدى .
فۋنكتسيالىق جاقتان گلۋتاتيون كۇشتى انتيокسيداندىق قۋاتقا يە بولىپ ، ەركى راديكالداردى الىپ تاستايدى ، ۋلكانيزاتسيا بارىسىنا كومەكتەسەدى ، انتيدىتسيالىق فۋنكتسيانى كۇشەيتىپ ، قارتاۋدى باياۋلاتادى ٴارى راكقا قارسى ، رادياتسياعا قارسى قورعانىس رولىن اتقارادى . سونداي ـ اق اق قان تكانىكتەردىڭ باكتەريالاردى جويۋىنا كومەكتەسىپ ، فيتاميندەر C جانە E نىڭ وكسيدالانۋىنىڭ الدىن الادى ، سوقىرلىق پەن كاتاراكتا قاتارلى اۋرۋلاردىڭ قاتىلدىعىن ازايتۋعا كومەكتەسەدى ٴارى راك تۋدىراتىن زاتتاردى تۇسىك ارقىلى دەنەدەن شىعارۋعا كومەكتەسەدى .
گلۋتاتيوننىڭ حيميالىق قاسيەتتەرى
| Балқу нүктесі | 192 – 195 °C |
| Альфа | - 16,5 °C (c = 2, H2O) |
| Қайнау температурасы | 754,5 ± 60,0 °C (مەجەلەنگەن قىممەت) |
| Тығыздығы | 1.4482 (تۋراشىل مولشەرلەۋ) |
| Сыну көрсеткіші | - 17 °C (C = 2, H2O) |
| ساقتاۋ تەمپەراتۋراسى | 2-8°C |
| Ерігіштік | H2O : 50 مگرام/ميلليليتر |
| Пішін | ұнтақ |
| Пка | pK1 2.12 ; pK2 3.53 ; pK3 8.66 ; pK4 9.12 (25 ℃ تە) |
| Түс | اق |
| PH | 3 (10 گرام/ليتر ، H2O ، 20 °C) |
| Иіс | Иіссіз |
| Суда ерігіштігі | еритін |
| Мерк | 144 475 |
| BRN | 1729812 |
| تارتىبى | H-γ-Glu-Cys-Gly-OH |
| Тұрақтылық: | Тұрақты. Күшті тотықтырғыштармен үйлеспейді. |
| InChIKey | RWSXRVCMGQZWBV-WDSKDSINSA-N |
| LogP | - 1.645 (تخمين) |
| CAS деректер қорының анықтамасы | 70-18-8 (CAS ٴبىلىم باسى قويماسىنىڭ سىندىرماسى ) |
| EPA субстанцияларды тіркеу жүйесі | گلۋتاتيون (70 - 18 - 8) |
Қауіпсіздік туралы ақпарат
| حاۋىپ - قاتەر كودتارى | شي |
| Тәуекел туралы мәлімдемелер | 68 - 36 / 37 / 38 |
| Қауіпсіздік мәлімдемелері | 24/25 - 36/37 - 39 - 27 - 26 |
| WGK Германия | 2 |
| RTECS | MC0556000 |
| Ф | 9 - 23 |
| TSCA | Иә |
| HS коды | 29309070 |
گلۋتاتيوننىڭ ٴونىم قولدانىلۋى ( CAS ٴنومىرى 70 - 18 - 8 )
گلوتاتيون ٴوزىندى تۋدىراتىن انتيокسيدان بولىپ ، ٴسىتى رات سيالىق بولشەكتەردىڭ جانە تىنىس الۋ بارىسىندا تۋىلاتىن وكسيگەن تۇرلەرىن ازايتۋدا شەشۋشى رول اتقارادى. گلوتاتيون S-ترانسفەرازا گلوتاتيون مەن شەتەلدىك بيومەكەنيزمدەردىڭ ، ليوكوتريندەردىڭ جانە ەلەكتروفيلدىك ورتالىقتارى بار باسقا بىرىكتىكتەردىڭ بىرىكۋىن جەبەپ ، گلوتاتيون تيوەتەرلەرىن قالىپتاستىرادى.
بۇدان سىرت ، گلۋتاتيون بەلوكتەردەگى سيستەين قالدىقتارىمەن ديسۇلفيد بايلانىسىن قالىپتاستىرا الادى. وسى بيوحيميالىق جولدار ارقىلى گلۋتاتيون كەيبىر راكقا قارسى دارىلەردىڭ ٴونىمدىلىگىن تومەندەتۋ ارقىلى قايشى تۇسىنىكتى ىقپال جاساي الادى .
